Oinez, Bizikletaz, Zaldiz

Fitxategiak deskargatzeko erregistroa beharrezkoa da. Deskarga kopurua: 24

Urtea
2001
Egileak
  • Egileak: Elosegi, Amaia
  • Edizioa: 1.
  • Ezaugarri fisikoak: 328 ; 24 cm
  • Argitalpen data: 2001
  • ISBN: 84-235-2181-8
  • Bilduma: DEPORTES
  • Argitaletxea: Nafarroako Gobernua = Gobierno de Navarra
Familiak
Zikloak
Moduluak

Aurkibidea

AITZIN SOLASA ....................................................... 17

I. ZATIA

EDUKI OROKORRAK

I KARTOGRAFIA ETA ORIENTAZIOA

KARTOGRAFIA ........................................................... 22

A. GEOGRAFIAKO ELEMENTUAK ................................... 22

B. PROIEKZIOAK ..........................................................22

C. KOORDENATUAK ...................................................... 25

D. ESKALA .................................................................. 26

E. MAPA EDO PLANOA. MOTAK ...................................... 27

MAPA TOPOGRAFIKOA .................................................. 33

A. MAPA NOLA EGIN ....................................................... 33

B. MAPA TOPOGRAFIKOAREN ZATIAK ............................... 34

C. SESTRAKURBAK ....................................................... 34

D. TINTA HIPSOMETRIKOAK, ITZALAK ETA HARKAITZ TOKIAK  38

E. DISTANTZIAK ............................................................... 38

F. MALDA ........................................................................ 39

G. TOPONIMIA ETA ERROTULAZIOA ................................... 41

H. LEGENDA ETA INGURUNEKO INFORMAZIOA .................... 41

I. MAPAREN ZAINKETA ..................................................... 42

ORIENTAZIOA ................................................................. 46

A. KONTZEPTUA .............................................................. 46

B. HAIZEEN ARROSA ....................................................... 46

C. NATURAKO ELEMENTUEN BIDEZ ORIENTATU .................. 47

D. MAPAREN ORIENTAZIOA. OINARRIZKO TEKNIKAK ........... 50

E. ORIENTAZIO LASTERKETA ............................................ 52

F. ORIENTAZIO MATERIALA................................................ 56

IPARRORRATZAREN ERABILERA ......................................... 61

A. OINARRIZKO ARAUAK .................................................. 61

B. DEKLINAZIO MAGNETIKOA ................................................. 61

C. NORABIDEA ................................................................ 63

D. MALDA BATEN ORIENTAZIOA EZAGUTU ......................... 64

E. OINARRIZKO NABIGAZIOA ............................................... 64

F. OZTOPOAK GAINDITU ...................................................... 65

MAPA ETA IPARRORRATZAREN ERABILERA ............................. 67

A. MAPA IPARRORRATZAREKIN ORIENTATU ......................... 67

B. AZIMUTA ................................................................. 67

C. BI PUNTUEN ARTEKO IBILBIDEAREN NORABIDEA .......... 68

D. IPARRORRATZAREKIN LURREKO PUNTU BAT MAPAN IDENTIFIKATU  68

E. MAPAN IDENTIFIKATUTAKO PUNTU BAT LURREAN AURKITU 69

F. GURE POSIZIOA EZAGUTU: TRIANGULAZIOA ............ 69

ORIENTAZIO TEKNIKAK ETA TAKTIKAK ................... 70

A. HATZ LODIAREN IRAKURKETA ETA MAPA TOLESTEA .... 70

B. AZALEKO ORIENTAZIOA ............................................ 70

C. ORIENTAZIOA ZEHATZA ............................................ 71

D. SINPLIFIKAZIO TEKNIKA ............................................ 71

E. IBILBIDEA HAUTATZEKO TAKTIKA .................................... 73

F. NABIGAZIOA IKUSPEN TXARRAREKIN ................................ 73

IBILBIDEAREN PRESTAKUNTZA ......................................... 79

A. IBILBIDEA DISEINATU .................................................... 79

B. SEGURTASUN IBILBIDEA MARRAZTEKO ELEMENTUAK ...... 80

ERANSKINAK ....................................................... 83

A. BIDE SEINALEZTAPENA ......................................... 83

B. EUSKAL HERRIKO SEINALEZTATUTAKO BIDEAK ........ 85

II

METEOROLOGIA ETA KLIMA

A. ATMOSFERA .................................................... 87

1. Airearen osaketa .................................................. 87

B. ZIRKULAZIO ATMOSFERIKO OROKORRA ..................... 88

C. TENPERATURA ETA PRESIO ATMOSFERIKOA .............. 89

1. Tenperatura ............................................................... 89

2. Presio atmosferikoa ................................................... 89

D. HAIZEA ETA PRESIO ATMOSFERIKOA ................................ 91

E. URA ATMOSFERAN ........................................................ 91

1. Uraren zikoa .............................................................. 91

2. Hezetasuna ................................................................. 92

3. Kondentsazio nukleoak ............................................. 92

F. HODEIAK .................................................................. 93

1. Sailkapena .............................................................. 93

G. SISTEMA METEOROLOGIKOAK ............................................ 95

H. AIRE MASAK ......................................................... 95

1. Motak ............................................................. 95

I. FRONTEAK ........................................................... 96

1. Motak ................................................ 96

J. DEPRESIOAK ...................................................... 98

K. ANTIZIKLOIAK .................................................... 98

L. PREZIPITAZIOAK .......................................... 99

1. Euria eta elurra .................................................. 99

2. Txingorra .............................................................. 99

M. EKAITZAK ................................................................ 100

N. EGURALDIAREN IRAGARPENA .................................. 101

1. Presio atmosferikoa ................................................................................................. 101

2. Tenperatura ............................................................. 101

3. Hezetasuna .............................................. 102

4. Zeru eta hodeien behaketa .................................. 102

5. Haizearen norabide eta abiadura ................... 102

6. Eguraldia iragartzeko zeinuak ............................. 102

O. ERANSKINAK ........................................................... 102

1. Brisa ................................................................ 102

2. Foehn efektua ....................................................... 103

P. NAFARROAKO KLIMA ............................................... 103

1. Atmosferaren zirkulazioa ........................................... 103

2. Erliebea ...................................................................... 104

II. ZATIA , OINEZ

I JANZKERA ETA MATERIALA

A. SARRERA ................................................................. 109

B. GORPUTZAREN TENPERATURA ............................... 109

C. ALDAKETA TERMIKOAK ......................................... 110

1. Gorputzeko berotasuna galtzearen arrazoiak ....................................................... 110

D. EKIPO ETA MATERIALAREN EZAUGARRIAK ................................................................................... 112

E. JANZKERA ............................................................................................................................ 112

1. Definizioa ................................................................................................................. 112

2. Ezaugarriak .............................................................................................................. 112

3. Ehunak ...................................................................................................................... 113

4. Ehunen tratamenduak ............................................................................................. 114

5. Betegarri termikoak ................................................................................................. 117

6. Ehun termikoak ........................................................................................................ 118

7. Gorputz atalak ......................................................................................................... 120

F. OSAGARRIAK ........................................................................................................................ 132

1. Motxila ...................................................................................................................... 132

2. Lozakua .................................................................................................................... 136

3. Bibak zakua .............................................................................................................. 139

4. Isolagarria ................................................................................................................. 139

5. Kanpadenda ............................................................................................................. 140

6. Sukaldea ................................................................................................................... 142

7. Buru-argia ................................................................................................................. 144

8. Kantinplora ............................................................................................................... 144

9. Makila ....................................................................................................................... 144

10. Aterkia ...................................................................................................................... 145

II

IBILTZE ETA GIDATZE TEKNIKAK

A. IBILTZE TEKNIKAK .................................................................................................................. 147

1. Oinarrizko ibiltze teknikak ...................................................................................... 147

2. Ibiltze teknika zehatzak .......................................................................................... 150

B. GIDATZE TEKNIKAK ................................................................................................................ 157

1. Sarrera ...................................................................................................................... 157

2. Talde gidaritza .......................................................................................................... 157

3. Belar maldetan ......................................................................................................... 158

4. Harritzetan ............................................................................................................... 158

5. Haitz handietan ........................................................................................................ 158

6. Trepadetan ............................................................................................................... 158

III

SEGURTASUNA

A. SARRERA ............................................................................................................................. 159

B. AUTOERRESKATEA ................................................................................................................. 159

1. Beharrezko materiala .............................................................................................. 160

2. Korapiloak ................................................................................................................ 160

3. Arnesak ..................................................................................................................... 167

4. Soka bildu ................................................................................................................. 168

IV

NEGU TEKNIKA

A. SARRERA ............................................................................................................................. 169

B. ELURRA ............................................................................................................................... 169

1. Egitura ...................................................................................................................... 170

2. Elur motak ................................................................................................................ 171

3. Elurjausiak ................................................................................................................ 171

C. MATERIALA .......................................................................................................................... 174

1. Pioleta ....................................................................................................................... 174

2. Kranpoiak ................................................................................................................. 176

3. Elur lerak .................................................................................................................. 177

D. PIOLETAREKIN IBILTZEKO MODUAK ............................................................................................ 179

1. Autoasegurua ........................................................................................................... 180

2. Malda gogorrak diagonalean ................................................................................. 180

3. Igoera zuzenean pioleta makil modura ................................................................. 181

4. Igoera zuzenean pioleta kirten modura ................................................................. 181

5. Igoera zuzenean pioleta horizontalki helduta ...................................................... 181

6. Igoera diagonalean pioleta erratz modura ............................................................ 181

7. Norabide aldaketak igoera diagonalean ................................................................ 182

8. Jaitsiera elur bigunean ............................................................................................ 182

9. Irristaketa ................................................................................................................. 183

E. AUTOGELDITZEAK .................................................................................................................. 183

1. Burua goian .............................................................................................................. 183

2. Burua behean ........................................................................................................... 184

F. SOKAREKIN IBILTZEKO TEKNIKAK .............................................................................................. 185

1. Noiz lotu sokarekin? ................................................................................................ 185

2. Lotuta asegururik gabe ........................................................................................... 186

3. Lotuta aseguruekin .................................................................................................. 187

4. Elurretako ainguraketak ......................................................................................... 188

III. ZATIA

BIZIKLETAZ

I

ERAGIN ONURAGARRIAK

A. ZERGATIK IBILI BIZIKLETAZ? ..................................................................................................... 193

B. ERAGIN PSIKOLOGIKOAK ......................................................................................................... 194

C. NATURAREKIKO ERAGINA ........................................................................................................ 194

D. ERAGIN FISIOLOGIKOAK .......................................................................................................... 195

1. Odol zirkulazioaren hobekuntzak .......................................................................... 195

2. Bihotzaren aldaketak .............................................................................................. 196

3. Arnasketa aparatuaren hobekuntzak ..................................................................... 196

4. Gihar eta giltzaduren hobekuntza ......................................................................... 197

5. Elikaduraren hobekuntza ........................................................................................ 197

6. Hondakinen kanporaketa ........................................................................................ 198

7. Atsedenaren hobekuntza ........................................................................................ 198

8. Zahartzaroaren gibeleratzea .................................................................................. 198

9. Errehabilitazio bide .................................................................................................. 198

II

MEKANIKA

A. SARRERA ............................................................................................................................. 199

B. BIZIKLETA NOLA HAUTATU ....................................................................................................... 199

1. Neurri eta materialak .............................................................................................. 200

2. Bizikletaren ezaugarriak lurzoruaren arabera ....................................................... 202

C. MATXURA OHIKOENAK ........................................................................................................... 204

1. Zulaketak eta leherketak ........................................................................................ 204

2. Balaztak .................................................................................................................... 204

D. TRANSMISIOA ....................................................................................................................... 206

1. Sarrera ...................................................................................................................... 206

2. Zatiak ........................................................................................................................ 206

3. Katea ......................................................................................................................... 206

4. Gibeleko desbideratzailea ....................................................................................... 207

5. Aitzineko desbideratzailea ...................................................................................... 209

E. GURPILAK ............................................................................................................................ 210

1. Sarrera ...................................................................................................................... 210

2. Zatiak ........................................................................................................................ 210

3. Kamarak ................................................................................................................... 210

4. Estalkiak .................................................................................................................... 210

5. Hagunak ................................................................................................................... 211

6. Erradioak .................................................................................................................. 212

7. Pinoiak ...................................................................................................................... 213

8. Abatzak .................................................................................................................... 213

F. NORABIDEA ......................................................................................................................... 214

1. Sarrera ...................................................................................................................... 214

2. Zatiak ........................................................................................................................ 214

3. Norabidea askatu ..................................................................................................... 214

4. Norabidea jarri ......................................................................................................... 215

G. PEDALAK ............................................................................................................................. 217

1. Sarrera ...................................................................................................................... 217

2. Zatiak ........................................................................................................................ 217

3. Pedal motak ............................................................................................................. 217

4. Pedalak askatu ......................................................................................................... 217

5. Pedalak jarri ............................................................................................................. 218

H. PEDALIERRA ......................................................................................................................... 218

1. Sarrera ...................................................................................................................... 218

2. Zatiak ........................................................................................................................ 218

3. Pedalier ardatza ....................................................................................................... 218

4. Pedalierra askatu ..................................................................................................... 219

5. Pedalierra jarri .......................................................................................................... 219

6. Platerak ..................................................................................................................... 221

III

TEKNIKA

A. OINARRIZKO GIDATZE TEKNIKAK ............................................................................................... 223

1. Pedalkada ................................................................................................................. 223

2. Garapen hautaketa .................................................................................................. 223

3. Oreka ........................................................................................................................ 225

4. Balaztaketa ............................................................................................................... 226

5. Igoera ........................................................................................................................ 227

6. Jaitsiera ..................................................................................................................... 228

7. Bihurguneak hartzea ............................................................................................... 229

8. Derrapajeak .............................................................................................................. 231

B. GIDATZE TEKNIKA AURRERATUAK ............................................................................................. 231

1. Aitzineko gurpila goratzea ..................................................................................... 232

2. Gibeleko gurpila goratzea ....................................................................................... 232

3. Koskak aurrez aurre igo .......................................................................................... 233

4. Koskak alboraka igo ................................................................................................ 234

5. Koskak jaitsi .............................................................................................................. 235

6. Igoera gogorrak ....................................................................................................... 235

7. Jaitsiera gogorrak .................................................................................................... 236

8. Jauziak ...................................................................................................................... 236

IV

JANZKERA ETA OSAGARRIAK

A. SARRERA ............................................................................................................................. 239

B. ENBORRA ETA GOI GORPUTZ ADARRAK ...................................................................................... 239

1. Janzkera nagusiak .................................................................................................... 239

2. Janzkera osagarriak ................................................................................................. 240

C. BIZIKLETAREN OSAGARRIAK ..................................................................................................... 241

1. Puzgailua .................................................................................................................. 242

2. Erreminta poltsa ....................................................................................................... 242

3. Kilometro kontagailua ............................................................................................. 242

4. Urontzia .................................................................................................................... 242

5. Motxila ...................................................................................................................... 242

6. Alportxak .................................................................................................................. 242

7. Barrila ....................................................................................................................... 243

8. Mapa zorroa ............................................................................................................. 243

IV. ZATIA

ZALDIZ

I

ZALDIAREN GORPUTZ ATALAK

A. SARRERA ............................................................................................................................. 249

B. ZANGOAK ............................................................................................................................ 249

C. BESOAK ............................................................................................................................... 249

D. APATXAK ............................................................................................................................. 249

E. SORGURUTZEA ...................................................................................................................... 250

F. BIZKARRALDEA ..................................................................................................................... 250

G. ZERRA ................................................................................................................................ 250

H. IPURDI MAZELAK ................................................................................................................... 250

I. BIZKARRA ............................................................................................................................ 250

J. ALDEAK .............................................................................................................................. 250

K. GANDORRA .......................................................................................................................... 250

L. BURUA ............................................................................................................................... 251

M. BUZTANGAINA ...................................................................................................................... 251

N. BUZTANA ............................................................................................................................. 251

O. TORAXA EDO SABELA ............................................................................................................. 251

P. BULARRA ............................................................................................................................. 251

II

ZALDIA JANZTEKO MATERIALA

A. SARRERA ............................................................................................................................. 253

B. ZALDIAREN MATERIALA ........................................................................................................... 253

C. ZALDIZ IBILTZEKO MATERIAL OSAGARRIA .................................................................................... 255

III

KONPONKETA ETA GARBIKETA MATERIALA

A. SARRERA ............................................................................................................................. 257

B. ZALDIA GARBITZEKO MATERIALA .............................................................................................. 257

C. IKUILUA GARBITZEKO MATERIALA ............................................................................................. 258

D. KONPONKETA MATERIALA ....................................................................................................... 258

IV

LOKOMOZIO APARATUA

A. SARRERA ............................................................................................................................. 259

B. HEZURRAK ........................................................................................................................... 259

C. GILTZADURAK ....................................................................................................................... 260

D. GIHARRAK ........................................................................................................................... 261

E. ABIADURA ETA IRAUPENA ....................................................................................................... 263

F. BIHOTZ ERRITMOA ................................................................................................................. 263

G. BITXIKERIAK ......................................................................................................................... 264

V

APATXAK

A. SARRERA ............................................................................................................................. 265

B. ZATIAK ............................................................................................................................... 265

C. NOLA MUGITZEN DA ZALDIA? .................................................................................................. 265

D. APATXEN GARBIKETA ............................................................................................................. 266

E. BITXIKERIAK ......................................................................................................................... 266

VI

APARATU KARDIOBASKULARRA

A. ODOL ZIRKULAZIOA ............................................................................................................... 269

B. ODOL HODIAK ...................................................................................................................... 269

C. ODOLAREN OSAGARRIAK ........................................................................................................ 270

D. LAGUNTZA OSAGARRIAK ......................................................................................................... 270

E. ERITASUN NAGUSIAK .............................................................................................................. 270

VII

LISERIKETA APARATUA

A. LISERIKETA PROZESUA ............................................................................................................. 273

VIII

ARNASKETA APARATUA

A. ARNASKETAREN MEKANIKA ..................................................................................................... 275

B. ERITASUN NAGUSIAK .............................................................................................................. 275

IX

ZALDIAREN HIRU AIREAK

A. SARRERA ............................................................................................................................. 277

B. PAUSOA .............................................................................................................................. 277

C. TROSTA ............................................................................................................................... 278

D. ARRAPALADA MOTZA ETA “LOPE”A ......................................................................................... 278

E. ARRAPALADA AZKARRA .......................................................................................................... 279

F. ZEHARKAKO IBILERA .............................................................................................................. 279

G. AKATS ARRUNTENAK .............................................................................................................. 280

H. OINEZ IBILTZEAREN AZTERKETA ................................................................................................ 280

X

ZALDI MOTA ETA ARRAZAK

A. SARRERA ............................................................................................................................. 283

B. SAILKAPENAK ....................................................................................................................... 283

C. ARRAZA NAGUSIAK ................................................................................................................ 283

XI

KOLORE ETA GERUZAK

A. SARRERA ............................................................................................................................. 289

B. GERUZA SOILAK .................................................................................................................... 289

C. GERUZA KONPOSATUAK .......................................................................................................... 290

D. BEREZITASUNAK .................................................................................................................... 290

XII

ZALDIEN HORTZERIA

A. SARRERA ............................................................................................................................. 293

B. EGITURA .............................................................................................................................. 293

C. SAILKAPENA ......................................................................................................................... 293

D. KOKAPENA .......................................................................................................................... 294

E. AGERPENA ........................................................................................................................... 295

F. HORTZERIA ETA ZALDIEN ADINA ............................................................................................... 295

XIII

ZALDIAK FERRATZEA

A. SARRERA ............................................................................................................................. 297

B. FERRAK ............................................................................................................................... 297

C. ILTZEAK ............................................................................................................................... 298

D. FERRATZEAREN FASEAK ........................................................................................................... 298

XIV

ZALDI TURISMOA

A. ZALDI TURISMOAREN BILAKAERA .............................................................................................. 301

B. IBILALDIAREN ANTOLAKETA ..................................................................................................... 302

C. ZALDIA ............................................................................................................................... 303

D. GARRAIOA ........................................................................................................................... 304

E. MATERIALA .......................................................................................................................... 305

F. OSASUNA ............................................................................................................................ 307

G. ZALDIAREN ELIKADURA ........................................................................................................... 310

H. ZALDIZKOA .......................................................................................................................... 312

I. IBILALDIAREN ERRITMOA ......................................................................................................... 314

J. EGINKIZUNEN BANAKETA ........................................................................................................ 315

K. NATURAKO ZAILTASUNAK ........................................................................................................ 317

L. KANPAKETA ZALDIEKIN ........................................................................................................... 321

M. IBILALDIAN FERRATZEA ............................................................................................................ 323

N. ZALDIAK LOTU ...................................................................................................................... 324

O. KONPONKETA MATERIALA ....................................................................................................... 324